Historia Srebrnej Góry

HISTORIA SREBRNEJ GÓRY XIV-XVI w.

Historia Srebrnej Góry od początku istnienia aż do XVII w związana jest z wydobyciem srebra i ołowiu.

- 24 X 1331 r. - Po raz pierwszy została wymieniona nazwa Silberberg (Srebrna Góra) w dokumencie sprzedaży tych ziem Kunandowi sołtysowi z Budzowa przez ówczesnego władcę księcia Bolka II ziębickiego.
- 1419-34 r. - Wojna husycka spowodowała znaczne opóźnienie w rozwoju górnictwa w    Srebrnej Górze.
- 1428 r. - Doszczętne zniszczenie księstwa ziębickiego i ziemi kłodzkiej w tym miejscowości Ząbkowice Śląskie, Złoty Stok, Kłodzko, Srebrna Góra.
- 1454 r. - Księstwo kupił Jerzy z Podiebradu, którego synowie rządzili tu do 1569 r.
- 1493 r. - Od Cystersów Srebrną Górę wykupiła rodzina Pogorzelów.
- 25 VI 1536 r. - nadanie praw miejskich wolnego miasta górniczego i nazwy Srebrna Góra przez książąt Podiebradowiczów panów ziem ziębicko-oleśnickich.
- 1540 r. - Nadanie miastu herbu.
- 1581 r. - Nowy właściciel czeski książę Wilhelm Ursin von Rosenberg próbował wymusić na mieszkańcach przędzenie lnu. Mieszkańcy paląc cały zapas lnu pokazują swoją solidarność i niechęć do pana feudalnego.
- 1599 r. - Miasto dziedziczy Piotr Wock von Rosenberg. Ten dobry gospodarz potwierdził dotychczasowe prawa i nadał nowe m.in. zapewnienie protestanckim mieszkańcom swobody wyznaniowej. Dzięki temu mogli oni objąć patronat nad szkołą i kościołem, zatrudniać duchownego i nauczyciela luterańskiej wiary. Za jego panowania organizowano 4 razy w roku jarmarki.

 

 

HISTORIA SREBRNEJ GÓRY XVI-XVIII w.

- 1618-48 r. - Wojna trzydziestoletnia pomiędzy katolikami a protestantami - kontrreformacja.
- 1621-22 r. - Walki w rejonie Kłodzka. Przełęcz Srebrna została odsadzona oddziałem cesarskim.
- 1 VI 1633 r. - Dramat w Srebrnej Górze. Wojska Alberta Wallenstaina splądrowały i spaliły całe miasto, 125 budynków mieszkalnych, zbór ewangelicki i szkołę. Mieszkańcy bez dachu nad głową i środków do życia.
- 1634 r. - Wojska cesarskie przyniosły ze sobą dżumę która zdziesiątkowała i tak nieliczną i biedną ludność Srebrnej Góry.
- 1642-48 r. - Przemarsz wojsk katolickich, potem protestanckich wojsk szwedzkich.
- 1648 r. - Na mocy pokoju westfalskiego mieszkańcy Srebrnej Góry jako części księstwa brzeskiego mają zagwarantowaną wolność wyznania. Miejscowy kościół został ostatnim luterańskim zborem w tej części Śląska.
- 1666 r. - Książęta brzescy potwierdzili przywileje dla miasta.
- 1675 r. - Ucisk religijny Leopolda I Habsburga. Kontrreformacji ciąg dalszy.
- 1685 r. - Zamknięcie zboru ewangelickiego, zakaz odprawiania nabożeństw.
- 1696 r. - Kościół przechodzi we władanie klasztoru w Henrykowie i od tej pory jest katolicki.
- 1697 r. - Zamknięcie szkoły ewangelickiej było przyczyną emigracji znacznej części ewangelików do rodzinnej Saksonii spowodowało to gospodarczy miasta.
- 1707 r. - Ewangelicy odzyskują kościół.
- 1709 r. - Władze klasztoru w Henrykowie budują kościół katolicki p.w. św. Piotra i Pawła.
- 1740 r. - I wojna śląska pomiędzy Prusami a Austrią.
- 27 II 1741 r. - Przybycie do Srebrnej Góry Fryderyka II króla pruskiego.
- 7 XI 1741 r. - Delegaci ze Srebrnej Góry złożyli hołd we Wrocławiu królowi pruskiemu.
- 1742 r. - Na mocy pokoju berlińskiego hrabstwo kłodzkie i większą część Śląska przyłączono do Prus.
- 1744-45 r. - II wojna śląska potwierdziła pruskie zdobycze terytorialne na Śląsku.
- 1756-63 r. - III wojna śląska.
- 1760 r. - Wojska austriackie pod wodzą feldmarszałka Laudona zajęły Przełęcz Srebrną i wybudowały, i obóz warowny, i szańce polowe.
- 1765-77 r. - Budowa twierdzy.

 

 

HISTORIA SREBRNEJ GÓRY XIX - I połowa XX w.

    1777-1807 r. - Wzrost zamożności mieszkańców związane z obsługą garnizonu. W mieście działał urząd prowiantowy, kwatermistrzowski, celny, akcyzowy, poczta polowa.
    1806-07 r. - Wojna napoleońska. Miasto w wyniku oblężenia zostało doszczętnie zniszczone i wyludnione. Szkody oszacowano na 275.000 talarów.
    1807-38 r. - Odbudowa zniszczeń powojennych. Zachowano układ urbanistyczny miasta, odbudowano kościoły. Głównym dochodem mieszkańców nadal była obsługa garnizonu.
    1 X 1838 r. - Rozwiązanie garnizonu srebrnogórskiego. Załamanie gospodarcze miasta.
    28 IX 1867 r. - Ostateczne zamknięcie twierdzy.
    1866-90 r. - Próby rozwinięcia przemysłu włókienniczego i zegarmistrzowskiego.
    1881-1914 r. - Prężny rozwój turystyki. Powstało Towarzystwo Srebrnogórskie, którego celem było przygotowanie bazy dla turystów i rozpowszechnianie walorów krajobrazowych Srebrnej Góry. Wtedy też powstał termin "Perła Gór Sowich", dla podkreślenia wartości turystycznych regionu.
    12 XII 1900 r. - Do Srebrnej Góry przyjechał pierwszy pociąg z trasy Dzierżoniów - Srebrna Góra. Wybudowano także tzw. kolej zębatą.
    1905 r. - W mieście mieszkało 1 125 osób, wszyscy podawali się za Niemców, nie ma śladów obecności Polaków i Czechów.
    1900-08 r. - Budowa dalszych linii kolejowych na Górny Śląsk, do Wrocławia.
    1914-18 r. - I wojna światowa. W mieście stacjonował IV górski oddział karabinów maszynowych.
    1919-29 r. - Rozkwit życia kulturalnego i turystycznego w mieście. Liczne (ponad 20) organizacje i towarzystwa zrzeszały dorosłych i młodzież którzy organizowali przedstawienia, uroczystości rocznicowe i zawody sportowe dla mieszkańców i turystów.
    1929 r. - Krach na giełdzie nowojorskiej spowodował światowy kryzys, czego echem był upadek miejscowego przemysłu i zastoju w turystyce. Zlikwidowano kolej zębatą.
    1933-39 r. - Rządy nazistów. Totalitarna władza i ustrój zahamował rozwój miasta.
    1939-45 r. - II wojna światowa. Forty Ostróg i Wysoką Skałę wykorzystano na Oflag VIII b - obóz jeniecki dla oficerów, później także dla szeregowych żołnierzy.
    8 V 1945 r. - Wkroczenie wojsk radzieckich do Srebrnej Góry.

 

 

HISTORIA SREBRNEJ GÓRY 1945-2004

    21 VI 1945 r. - Pierwszym polskim burmistrzem miasta został Jerzy Habus. Przybycie do miasta polskiej ludności. Konflikty, grabieże i dyskryminacja niemieckiej ludności.
    14 IV 1946 r. - Wysiedlenie niemieckiej ludności do Syke koło Bremy w zachodnich Niemczech W lipcu tego roku część Niemców wysiedlono do Kolonii i Brunszwiku.
    1949 r. - Zupełny regres gospodarczy i turystyczny miasteczka w wyniku którego odebrano miejscowości prawa miejskie.
    1965 r. - Harcerska akcja "Srebrna Góra" w znacznej mierze przyczyniła się zagospodarowania fortów i odnowy ruchu turystycznego.
    Lata 70-te - złoty okres turystyki w Srebrnej Górze i rozwoju całej okolicy. Dynamiczna rozbudowa infrastruktury i bazy noclegowej dla turystów.
    8 XI 1979 r. - Zawiązanie Towarzystwa Przyjaciół Srebrnej Góry.
    1982 r. - Próba odzyskania praw miejskich, niestety bez skutku.
    1989-2004 r. - działania na rzecz rozwoju atrakcji turystycznych i przywrócenia miana "Perły Gór Sowich" naszemu miastu.

 

 

HISTORIA GÓRNICTWA - WYDOBYCIE SREBRA I OŁOWIU

Pierwsze wzmianki o wydobyciu srebra pochodzą z XIII w. Mieszkańcy wsi Budzów zbierali galenit (rudę ołowiu w której znajduje się srebro)z powierzchni ziemi.

    1370 r. - Przybycie do Srebrnej Góry pierwszych górników pochodzących z Miśni i Złotego Stoku.
    1417 r. - Cystersi z klasztoru henrykowskiego wykupują tereny leśne wokół Srebrnej Góry.
    1419 r. - Cystersi dokupują za kwotę 270 marek tereny leśne od wsi Grodziszcze, aż do granicy z czeskim wówczas Kłodzkiem. Klauzula w dokumencie zaznacza, że klasztor posiada nie tylko to co na powierzchni, ale również to, co pod ziemią, co ewidentnie świadczy o zamiarze prowadzenia prac górniczych na tym terenie.
    1454 r. - Założenie pierwszego gwarectwa (spółki górniczej) przez Erazma Smelczera, Pawła ze Świebodzic oraz Mikkisa z Barda.
    1459 r. - Powstanie kolejnego gwarectwa założonego przez krakowskich kupców Tomasza Dresslera, Tomasza z Austrii, Bartłomieja z Kazimierza oraz Idziego i Krystiana.
    1527 r. - Założenie największego gwarectwa którego udziałowcami byli książęta ziębicko-oleśniccy Joachim, Henryk, Jan i Jerzy Podiebradowicze, książę legnicki Fryderyk II oraz wysocy dostojnicy kościelni, rycerze i kilkudziesięciu kupców. Pierwszy górmistrz: Georgr Moller z Miśni; Pierwszy nadszybowy: Paul Hoffman;
    XVI w. to absolutny rozkwit górnictwa w Srebrnej Górze, a co za tym idzie całej osady.
    1599 r. - Srebrną Górę i Złoty Stok kupuje za 15.000 talarów Joachim Fryderyk. Górnictwo na chwilę ożywa na nowo. Nowy właściciel wydał regulamin górniczy i założył nowe gwarectwo.
    I połowa XVII w. - brak inwestycji, zupełny upadek wydobycia srebra.
    1713 r.-Bracia Joachim Wilhelm i Gottfried Bernhard von Schanfferberg uzyskali od cesarza przywilej prowadzenia w Srebrnej Górze prac górniczych, które skończyły się niepowodzeniem.
    1733 r. - Ostatnie potwierdzenie przywilejów górniczych przez Karola VI Habsburga.
    1740 r. - Została tylko jedna czynna sztolnia.

 

W swoim Przewodniku po śląskich złożach cennych kruszców i metali ok. 1454 r. Antoni Wale podał, że przy drodze z Budzowa do Srebrnej Góry można odnaleźć grudki ołowiu i galenitu wielkości ziarnka grochu.

W XVI w. istniało 8 miejsc wydobycia ołowiu i dwie sztolnie gdzie wydobywano galenit. Złoża te były bardzo bogate w srebro. Zawartość srebra w 1 centarze galenitu (1 centar=52 kg) szacowano na 4-9 łutów srebra (1łut=15 g srebra). Rocznie wydobywano ok.4000 centarów surowej rudy, co daje min 246 kg srebra, a max 540 kg srebra rocznie.

W XVII w. wydobywano ok. 1.000 centarów rudy (ok. 50 ton/rok) z czego uzyskiwano ok. 30 kg srebra/rok, co dawało ok. 900 guldenów zysku.

W latach 1676-1740 wydobyto 36 ton rudy co dało tylko 3,5 kg srebra.

 

 

 

 

 



Srebrna Góra i okolice

HISTORIA SREBRNEJ GÓRY

góry

Historia Srebrnej Góry od początku istnienia aż do XVII w związana jest z wydobyciem srebra i ołowiu.

WIĘCEJ

TRASY ROWEROWE

 

Naturalne ukształtowanie terenu oraz walory krajobrazowe, sprawiają, że Srebrna Góra to...

WIĘCEJ

SREBRNA GÓRA

miasteczko

Srebrna Góra, zwana Perłą Gór Sowich, jest małą, przepiękną miejscowością na granicy Gór Sowich i Bardzkich. Jej legendarny już "magiczny" klimat zachwyca...

WIĘCEJ